Gizon egiazalea, nortasun konformagaitzekoa, eztabaidatzaile kritiko eta
zorrotza, eratzaile dinamikoa, euskararen batasunaren eragilea, 1955ean hasi
zen sormen lanean. Bere hasierako lana Euzko Gogoa aldizkarian argitaratu bazuen
ere, ondoren euskal aldizkari askotan idatzi zuen: Egan, Anaitasuna...
Bere
poesian hiru aldi bereiz daitezke
- 1. aldia: Poesia dotore eta aukeratua, modernista
eta hizkera garbizalekoa idatzi zuen. Kezka erlijioso existentzialak agertu
zituen aldi honetan.
- 2. aldia (1959tik aurrera): mintzaira herrikoiaren formak
sartzen hasi zen bere lanetan. Eguneroko gai garbi eta bizigarriak agertzen
ditu ordura arte ez bezala. Garai honetakoak dira Bizkaitarra (1959-1960)
eta Zuzenbide debekatua (1961). Lan hauetan hizkera geroz eta zuzenago, zorrotzago
eta kolokialagoa erabiltzen du. Maldan behera (1960) lana da, hala ere, Arestiren
lehen poesia liburua. Kontakizun poetiko sinboliko-mitiko luzea da, egitura
itxia du eta interpretatzeko erreferentzia kultural handiak behar dira. Misio
salbagarriz betea dagoen protagonista baten ibilaldia aurkezten du. Ibilaldi
honetan, euskal poesiak eta gizakiak, euskal gizarteak, bereziki, jasan duen
bilakaera sinbolizatu nahi du. Poesigintzaz gain, urte hauetan dozena erdi
ipuin argitaratu zituen Egan aldizkarian. Ipuin hauek Ipuinak (1978) lanean
bilduta daude, hizkera sotil, natural eta xalo batez idatziak.
- 3. aldia:
Gizartearekiko protesta aldian argitaratu zuen hirugarren aldiko lehen obra:
Harri eta Herri (1964). Gai berriak zekartzan bertan Arestik: hiriko giroa,
langileen arazoak, zapalduen bazterreratzea, hori guztia poema pertsonal
edo autobiografikoekin nahasirik. Forma aldetik, bertso librea sartu zuen
eta hizkera herrikoia erabili. Gizartearen egoera hobetzeko, helburu sozialez
egindako poesia idatzi zuen, poesia soziala.
Ondoren, eta hari beretsutik
jarraituz, Euskal Harria (1967), Harrizko Herri
Hau (1970) eta Azken Harria (1976) idatzi zituen. Lan hauetan kexa eta mingostasuna areagotuz doaz eta
poetak egia esateko eskubidea eskatzen
du, saminki.
Antzerkiari dagokionean, Arestik antzerki integral bat lortu
nahi izan zuen: ordura arteko euskals antzerkiaren ezaugarriak berrituz eta
abangoardiakoekin uztartuz. Saiakera honen fruitua da Lau
teatro arestiar (1971) lana.
- Bidegileak
- XX. mendeko poesia kaierak